بیوفیول ها و امنیت غذایی جهان
بیوفیول ها و امنیت غذایی جهان
Part A
بحران غذا در سال 2008-2007 عملا باعث گسترش و دسترسي بيشتر کشورهاي خارجي به اراضي کشاورزي کشورهاي در حال توسعه شده است و برخي از اين کشورها سعي دارند با بهره گيري از زمين هاي زراعي مرغوب ملل در حال توسعه، امنيت تأمين مواد غذايي کشور خودشان را افزايش بدهند.
تحقيقي که در اين زمينه انجام شده اساسا فرصت ها و چالش هاي ناشي از سرمايه گذاري خارجي در زمين هاي زراعي براي توليد غذا يا توليد منابع را در کشورهاي در حال توسعه مورد بررسي قرار داده است.
اطلاعات و نتايج حاصل از گزارش اين تحقيق نشان مي دهد که رايج ترين نوع سرمايه گذاري خارجي در اين زمينه در قالب قراردادهاي دو جانبه بين دولت دو کشور صورت ميگيرد و در اين بين آفريقا از جمله قاره ها و سرزمينهايي است که بيشترين سرمايه گذاري در آن صورت پذيرفته است. در قاره آفريقا نيز سودان بيش از ساير کشورها از اين جهت مورد توجه سرمايه گذاران بوده است. مثلا دولت مصر با بهره گيري از اراضي کشاورزي سودان سالانه دو ميليون تن گندم توليد ميکند.
قاره آسيا نيز يکي از ديگر سرزمين هايي است که در آن کشورهايي نظير چين و ويتنام و برخي از کشورهاي شوراي همکاري خليج فارس با استفاده از يکصد هزار هکتار از اراضي کشورهايي نظير لائوس و کامبوج اقدام به اجراي طرح هايي براي کاشت و توليد کائوچو کردهاند.
البته رشد سرمايه گذاري در زمينه اراضي زراعي ريشه در عوامل متعددي دارد.
فشار ناشي از محدوديت منابع طبيعي، کمبود آب و موانع و محدوديت هاي صادرات که به طور مستقيم و خصوصا در زمان افزايش قيمت مواد غذايي متوجه توليد کنندگان بود و همچنين افزايش بي اعتمادي در کار کرد بازارهاي منطقهاي و جهاني باعث شده است بسياري از کشورها تحت فشار قرار بگيرند و به جهت عدم امکان تأمين نيازهاي خود، به کشورهاي خارجي چشم بدوزند.
در ابعاد جهاني، چين و کشورهاي حاشيه خليج فارس نظير عربستان، امارات و قطر فعالترين کشورها در اين زمينه هستند. تحقيقات انجام شده در اين زمينه نشان مي دهد که علاوه بر جمعيت رو به افزايش و توانمنديهاي توليد غذا، اين کشورها براي سرمايه گذاري هاي وسيع بين المللي از ظرفيت و توان و منابع مالي مناسب و در خور توجهي برخوردارند.
بد نيست بدانيم که اين قبيل سرمايه گذاري ها در چارچوب ملي بعضي از کشورها و بصورت درون کشوري هم انجام مي شود. مثلا برخي تشکل ها و شرکت هاي خصوصي در همين زمينه با شرکتهاي دولتي نوعي تعامل دارند. در اين خصوص، يکي از مهمترين زمينه هايي که ميتوان به آن اشاره کرد سرمايه گذاري شرکتهاي توليد سوخت زيستي (بيوفيول) و بانک هاي سرمايه گذاري اروپا و آمريکا و همچنين سرمايه گذاري هنگفت بحرين و قطر با سرمايه اي بالغ بر يک ميليارد دلار در عرصه کشاورزي است.
کارشناسان معتقدند مقوله سرمايه گذاري بيگانگان در زمين هاي کشاورزي برخي از کشورهاي در حال توسعه ابعاد مثبت و منفي مختلفي دارد، اما در هر حال آنچه نبايد مورد بي توجهي قرار بگيرد اين است که اين کار با همه تبعات منفي که دارد مي تواند به توليد منابع و غذا کمک کند و به عنوان يکي از منابع سرمايه گذاري در عرصه حياتي کشاورزي و مناطق روستايي در نظر گرفته شود.